Ranjith Adlakadi (ఎథికల్ హ్యాకర్ & సైబర్ సెక్యూరిటీ నిపుణుడు)
ఏఐ సోషల్ సమిట్ 2026లో ఎథికల్ హ్యాకర్ మరియు సైబర్ సెక్యూరిటీ నిపుణుడిగా పాల్గొన్న రంజిత్ (Ranjeeth) గారు :
నేపథ్యం (Background):
- రంజిత్ ఒక గుర్తింపు పొందిన ఎథికల్ హ్యాకర్ మరియు ‘అన్స్కూల్’ (Unschool) వ్యవస్థాపకులు.
- ఆయన ఐఐటీలు (IITs), ఎన్ఐటీలలో (NITs) అనేక వర్క్షాప్లు నిర్వహిస్తూ, సైబర్ క్రైమ్ పట్ల అవగాహన కల్పిస్తున్నారు.
కీలకమైన అంశాలు మరియు భద్రతా చిట్కాలు:
- లైవ్ డెమో – క్లిక్ చేయడమే ప్రమాదం: రంజిత్ గారు సమిట్లో ఒక లింక్ షేర్ చేసి, అది క్లిక్ చేసిన వారి ఫోన్ నుండి ఫోటోలను క్యాప్చర్ చేసి చూపించారు. దీని ద్వారా ట్రస్ట్ (నమ్మకం) మరియు పర్మిషన్లు అడగకుండా ఇవ్వడం ఎంత ప్రమాదకరమో ప్రాక్టికల్గా వివరించారు.
- పాస్వర్డ్ లీక్ అయ్యిందో లేదో తెలుసుకోవడం:
- మనం వాడే పాస్వర్డ్స్ తరచుగా వివిధ వెబ్సైట్ల నుండి లీక్ అవుతుంటాయి.
- ‘Have I Been Pwned’ మరియు ‘IntelX’ వంటి వెబ్సైట్ల ద్వారా మన ఈమెయిల్ లేదా డేటా గతంలో ఎక్కడైనా లీక్ అయ్యిందో తనిఖీ చేసుకోవచ్చని సూచించారు.
- మల్టీ ఫ్యాక్టర్ ఆథెంటికేషన్ (MFA/2FA):
- కేవలం పాస్వర్డ్ మాత్రమే కాకుండా, అదనపు రక్షణ కోసం టూ ఫ్యాక్టర్ ఆథెంటికేషన్ (2FA) లేదా మల్టీ ఫ్యాక్టర్ ఆథెంటికేషన్ (MFA) తప్పనిసరిగా ఎనేబుల్ చేసుకోవాలి.
- దీనివల్ల పాస్వర్డ్ తెలిసినా, మన మొబైల్కు వచ్చే ఓటీపీ (OTP) లేనిదే హ్యాకర్లు లాగిన్ అవ్వలేరు.
- బ్యాకప్ కోడ్స్ (Backup Codes):
- ఒకవేళ మన ఫోన్ పోయినా లేదా ఓటీపీ రాకపోయినా అకౌంట్ను తిరిగి పొందడానికి ‘బ్యాకప్ కోడ్స్’ మాస్టర్ కీ లాగా పనిచేస్తాయి.
- వీటిని ఫోన్లో కాకుండా భౌతికంగా (Physically) ఒక పేపర్ మీద రాసి భద్రపరుచుకోవాలని సూచించారు.
హ్యాకర్లు వాడే ట్రిక్స్ (Social Engineering):
- ట్రస్ట్ (Trust): మనకు తెలిసిన వారి అకౌంట్ను హ్యాక్ చేసి, వారి పేరుతో మనకు మెసేజ్ లేదా లింక్ పంపడం.
- ఆఫర్ (Offer): ఉచితంగా ఐఫోన్ ఇస్తామని లేదా తక్కువ ధరకే ఎక్కువ ఫాలోవర్లను ఇస్తామని ఆశ చూపి లింక్ క్లిక్ చేయించడం.
- అర్జెన్సీ (Urgency): “మీ అకౌంట్ 24 గంటల్లో బ్లాక్ అవుతుంది, వెంటనే ఈ లింక్ క్లిక్ చేసి పాస్వర్డ్ మార్చండి” అని భయపెట్టడం.
ముఖ్యమైన సందేశం: “రియాక్ట్ అవ్వకండి, రెస్పాండ్ అవ్వండి” (Don’t React, Respond). ఏదైనా లింక్ రాగానే భయంతో లేదా ఆశతో వెంటనే క్లిక్ చేయకుండా, అది ఎక్కడి నుండి వచ్చింది, నిజమా కాదా అని ఆలోచించడం ద్వారా 90% సైబర్ దాడుల నుండి మనల్ని మనం కాపాడుకోవచ్చని రంజిత్ గారు వివరించారు
